Kto siedział i jak długo — kontrast jednym spojrzeniem.
Politycy i osoby z koneksjami kontra zwykły obywatel. Czas w polskim areszcie tymczasowym i to, jak skończył się ten areszt.
| Kto | Sprawa | Czas w areszcie | Jak wyszedł |
|---|---|---|---|
| Zbigniew Ziobro ! b. minister sprawiedliwości i prokurator generalny | Fundusz Sprawiedliwości — 26 zarzutów (Prokuratura Krajowa) | 0 dni | Węgry (azyl) → USA. ENA wydany, niewykonany. 💬 Panie Ziobro: skoro obaj jesteśmy w Ameryce — zapraszam Pana na publiczną debatę o polskim areszcie. Online albo na żywo. Szczegóły → |
| Marcin Romanowski b. wiceminister sprawiedliwości | Fundusz Sprawiedliwości | 0 dni | Budapeszt, azyl polityczny (Fidesz/Orbán). |
| Mariusz Kamiński, Maciej Wąsik b. szef CBA / b. wiceminister MSWiA | Afera gruntowa — skazani prawomocnie | ~2 tygodnie | Ułaskawienie prezydenta A. Dudy (23.01.2024). |
| Dariusz Matecki poseł PiS | Fundusz Sprawiedliwości + fikcyjny etat; zarzut mataczenia (grupa na Signalu) | 2 miesiące (III–IV 2025) | Oddział szpitalny aresztu + poręczenie 500 tys. zł. |
| Waldemar Gontarski adwokat, komentator TV, rektor uczelni; współpracownik resortu Ziobry; mój pełnomocnik w 2021 | Zarzuty korupcyjne (CBA 2024) — „powoływanie się na wpływy" | 15 miesięcy bez wyroku | Poręczenie (Sąd Apelacyjny w Katowicach). |
| Roman Giertych adwokat, dziś poseł KO (opozycja) | Polnord (CBA 2020) | 1 dzień → szpital | Śledztwo umorzone + 35 tys. zł odszkodowania za bezprawne zatrzymanie. |
| Włodzimierz Karpiński b. minister skarbu (PO-PSL) | Tzw. afera śmieciowa (Warszawa) | ~8,5 miesiąca | Areszt uchylony po uzyskaniu mandatu europosła; poręczenie. |
| Katarzyna P. sprawa Amber Gold | Oszustwo | ponad 6 lat bez wyroku | ETPC 2023: naruszenie art. 5 ust. 3 EKPC. |
| Zwykły polski obywatel | — | 2 lata i więcej (areszt tymczasowy) | Bez wyroku. Bez kaucji. Bez ułaskawienia. Bez odszkodowania. |
Politycy z zarzutami i postępowaniami.
Stan na 2026 r. Wszystko to zarzuty, podejrzenia i komunikaty organów — nie prawomocne wyroki.
| Osoba | Funkcja | Sprawa | Status |
|---|---|---|---|
| Łukasz Mejza | poseł PiS, b. wiceminister sportu | 11 zarzutów — fałszywe oświadczenia majątkowe (ukrywanie pożyczek) | Zarzuty, oczekiwanie na proces |
| Daniel Obajtek | b. prezes PKN Orlen, europoseł PiS | Nominacja do ARiMR przy zarzutach (łapówka 50 tys. zł jako wójt); blokada dystrybucji tygodnika „Nie" | PE zniósł immunitet (2026) |
| Patryk Jaki | europoseł PiS, b. wiceminister sprawiedliwości | Pegasus — prywatny akt oskarżenia sędziego I. Tulei | PE zniósł immunitet (2026) |
| Marian Banaś | b. prezes NIK, b. minister finansów | Zaniżanie dochodów z najmu kamienicy 2015–2020; podżeganie do ujawnienia tajemnicy skarbowej; certyfikat z piramidy finansowej za 68 tys. zł nieujawniony | Zarzuty (11.2025), postępowanie |
| Bartłomiej Misiewicz | asystent A. Macierewicza (MON) | Reklama wódki „Misiewiczówka" — skazany; wątek pierwszego użycia Pegasusa | Wyrok (grzywna) + proces Pegasus |
| Grzegorz Braun | europoseł | m.in. sprawa profanacji menory | PE zniósł immunitet (2026) |
Afery systemowe — skala, nie pojedyncze osoby.
| Afera | Okres | Skala | Status |
|---|---|---|---|
| Fundusz Sprawiedliwości | 2017–2023 | NIK: ponad 270 mln zł nieprawidłowości. Z funduszu opłacono m.in. Pegasusa. | 26 zarzutów wobec Z. Ziobry; akt oskarżenia m.in. wobec D. Mateckiego |
| Pegasus | 2017–2022 | ~580 osób inwigilowanych. ~30 oficjalnie powiadomionych (04.2024). Lista znanych: Roman Giertych, prok. Ewa Wrzosek, sen. Krzysztof Brejza, Michał Kołodziejczak, Jacek Karnowski. | Sejmowa komisja śledcza od 19.02.2024 |
| Afera wizowa | 2022–2023 | Wątpliwości co do co najmniej 250 000 wiz, które mogły być sprzedawane za łapówki przez konsulaty | Postępowania trwają |
| Afera śmieciowa (Warszawa) | 2014–2024 | Łapówki ~5 mln zł przy kontraktach na odpady; akt oskarżenia wobec 17 osób | Proces |
| Suwerenna Polska / krąg Ziobry | 2017–2023 | Romanowski, Matecki i in. — postępowania wokół ministerstwa sprawiedliwości i Funduszu | Różne etapy |
Pełniejsze katalogi: 100aferpis.pl, listaaferpisu.pl, Konkret24/TVN24.
Sprawa Gontarskiego: człowiek z telewizji, współpracownik resortu — 15 miesięcy w areszcie.
Pan mecenas Waldemar Gontarski — adwokat, doktor prawa, komentator telewizyjny, rektor Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji. Był pełnomocnikiem rządu RP przed Trybunałem Sprawiedliwości UE (do 2020), przygotowywał analizy prawne dla Ministerstwa Sprawiedliwości i publicznie chwalił reformę sądownictwa Zbigniewa Ziobry. Media nazywały go „zaufanym człowiekiem Ziobry". W 2021 roku był pełnomocnikiem Dmitrija Wasiljewa.
Zarzut prokuratury (CBA, 2024) jest niemal poetycki: miał „powoływać się na wpływy" i żądać 50 tys. zł, żeby załatwić w sądzie nie-zatwierdzenie czyjegoś aresztu. A sam spędził w polskim areszcie 15 miesięcy — bez wyroku, zanim wyszedł za poręczeniem.
To nie narracja oskarżenia. To słowa współpracownika obozu władzy.
— mec. Waldemar Gontarski, „Wywiad zza krat", Angora 50/2024; wywiad Gazeta Prawna.
Człowiek, który znał system od strony obrońcy — potem poznał go od strony osadzonego. Jeśli tak mówi ktoś z obozu, który ten system współtworzył, to jest o czym rozmawiać.
Sprawa Giertycha: inna strona sceny — ten sam mechanizm.
Roman Giertych — adwokat, dziś poseł Koalicji Obywatelskiej, bronił Donalda Tuska i polityków opozycji. W październiku 2020 r. CBA zatrzymało go w sprawie spółki Polnord (zarzut wyprowadzenia ~92 mln zł). Podczas przeszukania zasłabł i trafił do szpitala.
Sąd uznał zatrzymanie i przeszukanie za „nieuzasadnione", CBA — za organ niewłaściwy. Giertych dostał 35 tys. zł odszkodowania, a śledztwo umorzono — „nie doszło do popełnienia przestępstwa". W grudniu 2021 r. Citizen Lab ujawniło, że na jego telefonie zainstalowano Pegasusa.
Różne role, różne strony sceny — jeden system.
- Gontarski — z obozu PiS — 15 miesięcy aresztu bez wyroku.
- Giertych — z opozycji/KO — zatrzymanie CBA, szpital, Pegasus, umorzenie.
- Dmitrii Wasiljew — cudzoziemiec — areszt, „król kryptowalut" w mediach, zero wyroków.
To nie partyjna wojna. To wymiar sprawiedliwości, który był używany przeciwko każdemu niewygodnemu — niezależnie od strony.
Areszt, który trwa latami — bez wyroku.
Polskie prawo nie ma maksymalnego terminu tymczasowego aresztowania. Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z konstytucją już w 2012 roku. Minęło ponad dziesięć lat — nie zmieniono nic.
Katarzyna P.
Ponad 6 lat w areszcie tymczasowym bez wyroku. ETPC (23.10.2023): naruszenie art. 5 ust. 3 EKPC.
3 lata, 2 miesiące
ETPC (2018): w postanowieniach przedłużających areszt „nie pojawił się żaden konkretny dowód" zagrożenia.
Maciej Dobrowolski
40 miesięcy w areszcie tymczasowym.
ETPC w sprawach Kauczor i Burża przeciwko Polsce uznawał przewlekłość aresztu za problem strukturalny. Prawnicy mówią wprost: areszt stał się „narzędziem prokuratora, a nadzór sądu jest iluzoryczny".
„Sześćdziesiątka": jak łapie się barygę, a siedzą niewinni.
Art. 60 §3-4 Kodeksu karnego — tzw. „mały świadek koronny". Mechanizm, który w teorii ma rozbijać grupy przestępcze, w praktyce potrafi wsadzić do aresztu niewinnych ludzi na lata.
Złap dilera — niech sypie innych
Sprawca, który „współdziałał z innymi", dostaje nadzwyczajne złagodzenie kary — czasem w zawieszeniu — jeśli wskaże organom inne osoby i okoliczności czynu. Im więcej nazwisk poda, tym lżej dla niego.
Za fałszywe pomówienie nic mu nie grozi
W odróżnieniu od „dużego" świadka koronnego, mały świadek koronny nie traci statusu, nawet jeśli skłamie. Jeśli okaże się, że pomówił niewinnego — praktycznie nie odpowiada, bo „korzystał z prawa do obrony". Idealna zachęta, żeby wskazać kogokolwiek.
Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie pisał do Ministerstwa Sprawiedliwości, że instytucja jest nadużywana i wymaga naprawy — m.in. żeby pomówienie musiało być potwierdzone innym dowodem, a nie było jedyną podstawą wyroku albo długiego aresztu. Zmiany wciąż nie ma.
Michał Materla — gwiazda KSW
Zatrzymany w 2016 przez CBŚP w sprawie „zorganizowanej grupy" i narkotyków. Spędził ok. 8 miesięcy w areszcie. Świadek koronny „Ramzes" później przyznał, że go pomówił. Materla w wywiadzie: „kłamstewka i nadużycia zaczynają wychodzić".
Salim Touahri — zawodnik MMA
Miesiące w areszcie na podstawie pomówienia gangstera „Klemensa", który zeznawał w zamian za złagodzenie własnej kary. Klasyczny mechanizm „sześćdziesiątki".
To nie są marginesy — to znane twarze, których sprawy pokazały, jak działa art. 60. Środowisko sportu i MMA coraz głośniej domaga się zmiany przepisu. Jeśli zwykły obywatel siedzi latami na samym pomówieniu — to nie jest sprawiedliwość, to loteria.
Źródła
- RPO — problemy z instytucją „małego świadka koronnego" (pismo do MS)
- RPO — publikacja „Instytucja małego świadka koronnego"
- Gazeta Prawna — „Mały świadek koronny do poprawy"
- Art. 60 KK — „sześćdziesiątka": kiedy sąd łagodzi karę
- mma.pl — świadek przyznaje się do pomówienia Michała Materli
- MMArocks — Materla o 8-miesięcznym areszcie
- PolsatNews — Salim Touahri, miesiące w areszcie na pomówieniu
Jak naprawdę traktuje się ludzi w polskich aresztach.
Z raportu Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom (CPT) Rady Europy i ustaleń Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), 2024.
To nie jest „koszt procedury". To ludzie, którym jeszcze nic nie udowodniono.
- Nie we wszystkich celach jest ciepła woda.
- Tymczasowo aresztowani spędzają całe dnie w celi — poza godziną spaceru, bez żadnych zajęć.
- Brak procedur na wypadek zgłoszenia tortur. Żadna jednostka nie prowadziła rejestru obrażeń osadzonych.
- Badania medyczne „pobieżne i powierzchowne"; brakuje personelu.
- Ciasnota bez prywatności → „frustracja, cierpienie psychiczne, konflikty i przemoc".
- Niewyjaśnione zgony (m.in. więzienie w Czarnem — RPO żąda wyjaśnień).
Panie Ministrze Ziobro — propozycja.
Pan uciekł z Polski sam, dobrowolnie — gdy Prokuratura Krajowa formułowała 26 zarzutów. Mnie z Polski wywieziono siłą, w trybie ekstradycji — bez rzeczy, bez informacji, z naruszeniem moich praw. Pan wybrał Amerykę, żeby uniknąć procesu. Ja nie wybierałem niczego — a mimo czterech zatrzymań nie mam ani jednego wyroku. Skoro obaj jesteśmy w Ameryce — proponuję porozmawiać. Publicznie. Przy dziennikarzach. Online albo na żywo.
Bo zwykły człowiek nie ucieka do Budapesztu. Siedzi — czasem latami, bez wyroku. Pierwsza konsultacja gratis.
Kim jestem i dlaczego robię tę stronę.
Nazywam się Dmitrii Vasilev. Siedziałem i widziałem systemy od środka: w Polsce, Chorwacji, Włoszech i USA. Nie piszę tego jako teoretyk ani partyjny komentator. Piszę jako człowiek, który wie, co znaczy stracić kontakt z rodziną, prawnikiem, biznesem i normalnym życiem.
Moja teza jest prosta: Polska ma jeden z najbardziej nieludzkich problemów komunikacyjnych w aresztach. Jeżeli człowiek czeka tygodniami na realny kontakt z adwokatem i rodziną, to niszczymy nie tylko jego sprawę, ale też rodzinę, pracę i szansę powrotu do życia.
Cel: 100 historii i międzynarodowa sieć pomocy.
W USA buduję pilotaż z osobami osadzonymi: korespondencja, edukacja AI, przygotowanie do wyjścia, wsparcie rodziny i dokumentów. Chcę przenieść ten model do Polski, ale najpierw trzeba zebrać fakty i ludzi.
- 100 historii rodzin, adwokatów i byłych osadzonych.
- Lista konkretnych barier: telefony, listy, widzenia, kontakt z obrońcą, przewlekłość aresztu.
- Propozycje zmian: komunikacja, edukacja, reentry, dokumenty, wsparcie rodzin.
- Publiczna debata z ludźmi, którzy tworzyli i stosowali ten system.
Co dodać, poprawić albo sprawdzić?
Wyślij źródło, historię, błąd, nazwisko, raport, kontakt do dziennikarza albo pomysł na zmianę. Możesz napisać po polsku, rosyjsku albo angielsku.
Komentarz / idea / historia
Kto jeszcze walczy o sprawiedliwość — i komu możesz napisać.
Nie jestem sam. To niezależne osoby i organizacje, które od lat zajmują się polskim wymiarem sprawiedliwości. Jeśli masz sprawę — warto napisać też do nich.
Prawa człowieka
- Helsińska Fundacja Praw Człowieka — areszt, prawa osadzonych
- Court Watch Polska — obywatelski monitoring sądów
- RPO — Rzecznik Praw Obywatelskich
Śledczy
- OKO.press — wymiar sprawiedliwości, Fundusz Sprawiedliwości
- Konkret24 / TVN24
- Gazeta Prawna — prawo, art. 60
Prawnicy i świadkowie systemu
- adw. Łukasz Oleś — ekstradycja, „sześćdziesiątka"
- mma.pl / MMArocks — sprawy ze świata sportu (Materla, Touahri)
To są niezależne podmioty — nie reprezentują mnie ani tej strony. Wymieniam je, bo robią ważną pracę i mogą pomóc Twojej sprawie.
Areszt: mniej praw niż wyrok. I 4 złote na jedzenie.
Najbardziej absurdalny fakt: osoba tymczasowo aresztowana — chroniona domniemaniem niewinności — ma w praktyce mniej praw i więcej ograniczeń niż osoba prawomocnie skazana. Ten, komu jeszcze nic nie udowodniono, bywa traktowany gorzej niż ten, czyją winę sąd potwierdził.
4 zł dziennie
Minimalna dzienna stawka żywieniowa osadzonego — 4 zł, niezmieniona od 2016 roku. Krajowy Mechanizm Prewencji Tortur i RPO od lat domagają się zmiany.
Kilka razy w miesiącu
Osadzony może zrobić zakupy za własne pieniądze tylko kilka razy w miesiącu, z limitami wagi i objętości napojów. Resztę dnia spędza zamknięty.
Łóżka, materace, izolacja
Zużyte materace, ciasnota, brak realnych zajęć — warunki, które CPT i RPO opisują jako sprzyjające złemu traktowaniu. Realna resocjalizacja staje się fikcją.
To nie jest kara wymierzona przez sąd. To kara wymierzona przez warunki — zanim zapadnie jakikolwiek wyrok.
To jest top news. Tak o tym mówią media — maj 2026.
To nie jest marginalna sprawa. Areszt, list gończy, ucieczka do USA, Fundusz Sprawiedliwości — pierwsze strony gazet i czołówki programów. Poniżej tylko część.
Nagłówki
- TVN24: „Zbigniew Ziobro widziany w USA. Minister zapowiada kolejny krok"
- Rzeczpospolita: „Ziobro już nie korzysta z azylu na Węgrzech. Był widziany w USA"
- TVN24: „ENA i tymczasowy areszt dla Zbigniewa Ziobry"
- Gazeta Prawna: „Fundusz Sprawiedliwości — śledztwo krok po kroku"
- Konkret24: „Ziobro: nie wiedziałem, że uruchomią postępowanie"
Programy i komentarze
Źródła.
Materiał oparty wyłącznie na źródłach publicznych. Zarzuty nie są wyrokami. Strona nie jest poradą prawną.
Instytucje i orzeczenia
Sprawy i media
Ostatnia aktualizacja: 5 czerwca 2026. Materiał publiczny vda.vc. Zarzuty i podejrzenia nie są wyrokami; osoby skazane prawomocnie oznaczono w tekście. Kontakt prasowy: dima@vda.vc.